Je hebt vast wel eens gehoord van FOMO; fear of missing out.
Maar ken je ook FODO?
Fear of disappointing others.
De angst om anderen teleur te stellen.
Minder bekend, maar minstens zo invloedrijk.
Sterker nog: in mijn praktijk zie ik dat chronische stress, overbelasting en zelfs burn-out hier vaak diep mee verweven zijn.
Niet omdat mensen hun werk niet aankunnen.
Maar omdat ze zichzelf structureel voorbijlopen.
De verborgen dynamiek onder “geen nee kunnen zeggen”
Veel professionals die vastlopen, worstelen met grenzen stellen.
Ze zien dat hun agenda te vol raakt.
Ze voelen dat hun energie weglekt.
Ze weten rationeel dat het anders moet.
En toch zeggen ze ja.
Waarom?
Zelden omdat ze niet weten hoe ze nee moeten zeggen.
Maar omdat ze bang zijn voor wat het oproept.
De spanning.
De mogelijke teleurstelling.
Het beeld dat kan kantelen.
- “Wat als mijn manager denkt dat ik minder betrokken ben?”
- “Wat als mijn collega zich afgewezen voelt?”
- “Wat als ze me niet meer zo betrouwbaar vinden?”
Dus blijven ze geven.
En geven.
En geven.
Tot hun systeem op de rem trapt.
Stress is vaak een symptoom, geen oorzaak
Als je structureel over je grenzen gaat, is stress een logisch gevolg.
Maar de echte vraag ligt dieper:
Wat maakt dat je je grenzen niet bewaakt?
Bij FODO ligt de kern in een onbewuste overtuiging:
Ik ben verantwoordelijk voor hoe anderen zich voelen.
En precies daar begint de uitputting.
Want als jij denkt dat jij moet voorkomen dat anderen teleurgesteld raken, dan wordt elke keuze beladen.
Elke nee voelt als falen.
Elke grens als egoïsme.
Terwijl het in werkelijkheid iets heel anders is: zelfzorg, volwassenheid en helderheid.
Je bent verantwoordelijk voor je gedrag, niet voor andermans gevoel
Dit inzicht is voor veel coachees zowel bevrijdend als spannend.
Je hebt invloed op hoe je communiceert.
Op je zorgvuldigheid.
Op je intentie.
Maar niet op hoe de ander dat ontvangt.
Iemand kan teleurgesteld zijn, ook als jij respectvol en eerlijk bent.
En dat mag.
Teleurstelling is geen bewijs dat jij iets verkeerd doet.
Het is een emotie die bij de ander hoort.
Zodra je dat echt gaat voelen, ontstaat er ruimte.
Ruimte om keuzes te maken die kloppen voor jou.
Angst voelt gevaarlijk, maar is het niet
Een belangrijke reden waarom FODO zo hardnekkig is, is omdat de angst zélf zo ongemakkelijk voelt.
We verwarren ongemak met gevaar.
Maar angst, spanning of schuldgevoel zijn op zichzelf niet schadelijk.
Ze zijn signalen, geen stoplichten.
Pas als je ze koste wat kost probeert te vermijden, worden ze leidend.
De weg eruit is daarom niet vermijden, maar toelaten.
Het gesprek aangaan.
De grens uitspreken.
De spanning voelen.
En ervaren dat je systeem dat kan dragen.
Kleine stappen bouwen emotionele spierkracht
Je hoeft niet meteen het moeilijkste gesprek te voeren.
Sterker nog: liever niet.
Zie het als trainen van een spier.
Begin met de “30%-variant”:
-
Een verzoek uitstellen in plaats van direct ja zeggen.
-
Eerlijk feedback geven waar je dat normaal inslikt.
-
Een sociale verplichting afzeggen omdat je rust nodig hebt.
Kleine momenten waarin je oefent met:
Grenzen.
Spanning verdragen.
Teleurstelling laten bestaan.
Zo groeit je zelfvertrouwen stap voor stap.
Let op schijnschuld
Veel mensen denken dat ze zich schuldig voelen wanneer ze nee zeggen.
Maar vaak is het geen schuld, het is verdriet.
Verdriet dat je iemand niet kunt geven wat hij of zij hoopt.
Verdriet dat je moet kiezen.
Verdriet dat je niet alles kunt dragen.
Echte schuld ontstaat wanneer je moreel iets verkeerd doet.
Een grens stellen, voor jezelf zorgen of een andere keuze maken valt daar niet onder.
Het verschil herkennen helpt enorm.
De echte winst van FODO doorbreken
Wanneer je de angst om anderen teleur te stellen aankijkt, verandert er meer dan alleen je agenda.
Je ervaart:
- Meer rust in je hoofd
- Minder chronische spanning
- Meer autonomie in keuzes
- Betere, eerlijkere relaties
- Duurzamere energie
Omdat je niet langer leeft vanuit het managen van verwachtingen, maar vanuit innerlijke afstemming.
En paradoxaal genoeg?
De meeste mensen respecteren je juist méér wanneer je helder bent.
Niet minder.
